Barings bankının çöküşü (1995)

Barings 1762-ci ildə yaradılmış, İngiltərənin ən köhnə investisiya banklarından biri idi. XIX əsrdə ABŞ-ın Luiziana ərazisini Fransadan almasını maliyyələşdirmişdi. 1995-ci ilin fevralında isə bu bank bir nəfərin əməliyyatları ucbatından müflis oldu.

Nik Lison

Bankın Sinqapur ofisindəki törəmə alətlər treyderi Nik Lisonun vəzifəsi guya risksiz arbitraj idi: eyni fyuçersi fərqli birjalarda kiçik qiymət fərqindən qazanmaq. Əslində isə o, Yaponiyanın Nikkei indeksinin istiqamətinə böyük, icazəsiz mərclər qoyurdu.

88888 nömrəli hesab

Lison həm ticarət edir, həm də əməliyyatların uçotuna nəzarət edirdi — ciddi daxili nəzarət zəifliyi. İtkiləri 88888 nömrəli gizli “səhv hesabı”nda gizlədir, Londona isə qazanc göstərən saxta hesabatlar göndərirdi. Qazanc “göründükcə” bank ona daha çox vəsait ayırırdı.

Kobe zəlzələsi

1995-ci ilin yanvarında Yaponiyada Kobe zəlzələsi baş verdi və Nikkei sürətlə düşdü. Lison indeksin qalxacağına mərc etmişdi. İtkini bağlamaq əvəzinə mövqeni daha da böyütdü — bazarın geri qayıdacağına ümid edərək. Qayıtmadı.

Nəticə

• Ümumi itki: 827 milyon funt — bankın ticarət kapitalının iki misli.
• 26 fevral 1995-ci ildə bank müflis elan olundu.
• Hollandiyanın ING bankı Barings-i bütün öhdəlikləri ilə birlikdə simvolik 1 funta aldı.
• Lison Sinqapurda altı il yarım həbs cəzası aldı.

Lisonun hekayəsi hər treyderin tanıdığı bir tələnin ən ekstremal formasıdır: itkini qəbul etməmək, “bir az da gözləyim” və mövqeyi ortalamaq. Stop-loss məhz buna qarşı qoyulur.