Stop-loss nədir?

Stop-loss (stop əmri) — qiymət əvvəlcədən təyin etdiyin səviyyəyə (stop qiymətinə) çatanda mövqeni avtomatik bağlayan əmrdir. Məqsədi sadədir: itkinin həddini bazar yox, sən müəyyən edəsən.

Necə işləyir?

Qiymət stop səviyyəsinə çatana qədər əmr “gözləyir”. Həmin səviyyəyə çatanda adi stop əmri bazar əmrinə çevrilir və mövcud ən yaxşı qiymətə icra olunur. Bu, icranı zəmanət altına alır, amma qiyməti yox — sürətli bazarda əmr stop səviyyəsindən daha pis qiymətə icra oluna bilər.

Növləri

• Sell-stop — cari qiymətdən aşağıda qoyulur, alış (long) mövqeyini qoruyur.
• Buy-stop — cari qiymətdən yuxarıda qoyulur, satış (short) mövqeyini qoruyur.
• Stop-limit — tetiklənəndə bazar əmri yox, limit əmri olur: pis qiymətə icra olunmur, amma qiymət sürətlə keçib gedərsə, heç icra olunmaya da bilər.
• Trailing stop (izləyən stop) — qiymət sənin xeyrinə hərəkət etdikcə stop da onun arxasınca sürüşür, əks tərəfə isə yerindən tərpənmir. Qazancın bir hissəsini qorumaq üçün işlədilir.

Sürüşmə və qiymət boşluqları

• Sürüşmə (slippage). Mühüm xəbər anında və ya likvidlik az olanda stop göstərilən səviyyədən bir neçə pip uzaqda icra oluna bilər.
• Boşluq (gap). Bazar həftəsonu və ya gecə bağlı olub, fərqli qiymətlə açılarsa, stop açılış qiymətinə icra olunur — bu, planlaşdırılandan xeyli böyük itki ola bilər.

Stop-lossu hara qoymalı?

• Təsadüfi yerə yox, məntiqli yerə. Ticarət ideyasının səhv olduğunu göstərən səviyyənin bir az arxasına: məsələn, alışda dəstək səviyyəsinin altına.
• Volatilliyi nəzərə al. Adi dalğalanmanın içində qoyulan stop tez-tez “yeyilir”.
• Mövqe ölçüsünü stopa uyğunlaşdır, əksinə yox. Əvvəlcə stop yeri, sonra risk faizi, ən sonda lot hesablanır.

Take-profit

Stop-lossun “əkizi” — hədəf qiymətə çatanda mənfəəti qeyd edən əmrdir. Stop ilə hədəf arasındakı nisbət risk/gəlir nisbətini verir: stop 20 pip, hədəf 60 pip — 1:3.

Qiymət stopa yaxınlaşanda onu “bir az da” uzağa çəkmək ən bahalı vərdişlərdən biridir. Stop plan mərhələsində qoyulur, bazar açıq ikən genişləndirilmir.