Ticarət saatları Bakı vaxtı ilə
| Metallar və enerji | bazar ertəsi – cümə, demək olar ki, 24 saat |
|---|---|
| Kənd təsərrüfatı (buğda, qəhvə) | günün bir hissəsi; brokerə görə dəyişir |
Əmtəə nədir?
Əmtəə (commodity) keyfiyyətinə görə standart olan, kimin istehsal etməsindən asılı olmayaraq eyni sayılan xammaldır: bir ton mis və ya bir buşel buğda harada çıxarılsa da, birjada eyni qiymətə satılır. Əsas qruplar:
- Enerji — neft, təbii qaz, benzin.
- Qiymətli metallar — qızıl, gümüş, platin.
- Sənaye metalları — mis, alüminium, nikel.
- Kənd təsərrüfatı — buğda, qarğıdalı, soya, qəhvə, şəkər, pambıq.
Qiymətə nə təsir edir?
- Təklif şokları: hava şəraiti, quraqlıq, müharibə, sanksiyalar. 2022-ci ildə dünyanın iki böyük buğda ixracatçısı — Rusiya və Ukrayna arasında müharibə başlayanda buğdanın qiyməti qısa müddətdə rekorda yaxın səviyyəyə qalxdı.
- Mövsümilik: təbii qaza qışda istilik üçün tələb artır, kənd təsərrüfatı məhsulları məhsul yığımı dövrünə bağlıdır.
- İqtisadi artım. Misə tikinti, elektrik və sənayedə çox ehtiyac olduğu üçün onun qiyməti dünya iqtisadiyyatının vəziyyətini yaxşı göstərir — bazarda ona zarafatla “Doktor Mis” deyirlər. PMI kimi göstəricilər mis üçün vacibdir.
- Dollar: əmtəələrin çoxu dollarla satılır, güclü dollar adətən qiymətlərə təzyiq göstərir.
Əmtəələrlə necə ticarət olunur?
Əsas bazar fyuçers birjalarıdır (Çikaqo, Nyu-York, London). Fyuçers müəyyən tarixdə təhvil verilməli olan müqavilədir, ona görə treyderlər müddəti bitməzdən əvvəl mövqeni növbəti müqaviləyə keçirir (rollover). Fərdi treyderlər üçün əmtəə ETF-ləri və brokerlərdə CFD daha əlçatandır. Qrafiklərdəki qiymətlər CFD qiymətləridir və birja fyuçersindən bir qədər fərqlənə bilər.
Əmtəələr portfeli diversifikasiya etmək və inflyasiyadan qorunmaq üçün istifadə olunur, amma çox dəyişkəndir — kiçik mövqe ilə başla.