Lehman Brothers-in iflası (2008)
Əsas dərs: Aktivlərin cəmi 3–5% ucuzlaşması 30:1 leverecli qurumun kapitalını sıfırlayır.
Lehman Brothers 1850-ci illərdə yaranmış, ABŞ-ın ən böyük investisiya banklarından biri idi. 2008-ci il sentyabrın 15-də o, 600 milyard dollardan çox aktivlə ABŞ tarixinin ən böyük iflas ərizəsini verdi.
Yol necə buraya çıxdı?
- 1997–2006-cı illərdə bank ipoteka kreditləri və ipoteka ilə təminatlı qiymətli kağızlar biznesinə aqressiv şəkildə genişləndi.
- Leverec 2003-cü ildə 24:1 idisə, 2007-ci ildə 31:1-ə çatdı.
- 2008-ci ildə cəmi 22,5 milyard dollar kapital 680 milyard dollar aktivi daşıyırdı.
- Kommersiya daşınmaz əmlakı kapitalın 30 mislinə bərabər idi. Aktivlərin 3–5% ucuzlaşması bütün kapitalı silə bilərdi.
Böhran
ABŞ-da ev qiymətləri düşməyə və yüksək riskli (subprime) ipoteka kreditləri ödənilməməyə başlayanda Lehman-ın aktivləri sürətlə dəyər itirdi. Alıcı tapılmadı, dövlət isə bankı xilas etmədi. İflas günü Dou Cons 500 bənddən çox (4,4%) düşdü — 11 sentyabr hücumlarından sonrakı ən böyük birgünlük bənd enişi.
Nəticələr
- Banklar bir-birinə borc verməyi dayandırdı, kredit bazarları dondu və böhran bütün dünyaya yayıldı.
- ABŞ-dakı bölməni Barclays, Asiya və Avropa bölmələrini Yaponiyanın Nomura bankı aldı.
- Ləğvetmə prosesi 14 il çəkdi və 2022-ci ildə başa çatdı: təminatsız kreditorlar hər dollara təxminən 41 sent geri aldı.
Lehman-dan fərdi treyder üçün dərs: leverec gəliri artırdığı kimi “təhlükəsiz” sayılan aktivdəki kiçik enişi də fəlakətə çevirir. Bank kimi nəhəng qurum da bundan qorunmur.
Mənbələr
Mətn göstərilən mənbələrdəki faktlar əsasında Investa tərəfindən sərbəst şəkildə, öz sözlərimizlə hazırlanıb. Vikipediya materialları CC BY-SA lisenziyası ilə yayımlanır.