Ticarət saatları Bakı vaxtı ilə
| ABŞ dövlət istiqrazları | bazar ertəsi – cümə, demək olar ki, 24 saat |
|---|---|
| Ən fəal vaxt: ABŞ iqtisadi xəbərləri | 16:30 / 17:30 |
İki saat göstərilibsə: birincisi yay, ikincisi qış vaxtıdır. Bakı saatı dəyişmir, ABŞ və Avropa isə yay vaxtına keçir.
İstiqraz nədir?
İstiqraz borc sənədidir: onu alan dövlətə və ya şirkətə müəyyən müddətə borc verir. Əvəzində vaxtaşırı faiz (kupon) alır, müddət bitəndə isə borcun əsas məbləği (nominal dəyər) qaytarılır. Ən etibarlı istiqrazlar iri dövlətlərinkidir — məsələn, ABŞ Xəzinədarlığının istiqrazları (Treasuries).
Qiymət və gəlirlilik
İstiqrazı iki rəqəmlə izləmək olar: qiyməti və gəlirliliyi (yield) — bu gün alsan, ildə neçə faiz gəlir əldə edəcəyin. Əsas qayda: qiymət və gəlirlilik əks istiqamətdə hərəkət edir. Faizlər artanda köhnə, aşağı kuponlu istiqrazlar ucuzlaşır, ona görə onların gəlirliliyi yeni səviyyəyə qalxır. Qrafikdə “ABŞ 10 illik gəlirlilik” və “ABŞ 10 illik istiqraz qiyməti” arasında keçərək bunu öz gözünlə gör: biri qalxanda digəri enir.
Qeyd: gəlirlilik qrafikləri ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FRED) rəsmi gündəlik məlumatıdır və bir gün gecikmə ilə yenilənir. İstiqraz qiymətləri isə canlıdır (broker CFD qiymətləri).
- ABŞ 2 illik — FED-in yaxın gələcəkdəki faiz qərarlarına ən həssas göstərici.
- ABŞ 10 illik — dünyanın ən vacib faiz göstəricisi. İpoteka faizlərindən tutmuş səhmlərin qiymətləndirilməsinə qədər hər şey ona bağlıdır.
- Almaniya 10 illik (Bund) — avrozonanın etalonu; ABŞ-la fərqi EUR/USD-yə təsir edir.
Gəlirlilik əyrisi
Normalda uzunmüddətli istiqrazlar daha çox gəlir verir — pulu uzun müddətə bağlamağın əvəzi olaraq. Qısamüddətli gəlirlilik uzunmüddətlidən yuxarı qalxanda əyri tərsinə çevrilir (inversiya). ABŞ-da bu, tarixən bir çox resessiyadan əvvəl baş verib. 2 və 10 illik arasındakı əyri 2022-ci ilin ortalarından 2024-cü ilə qədər tərsinə olub. Qrafikdə 2 və 10 illik gəlirlilik düymələri arasında keçərək müqayisə et.
Digər bazarlara təsiri
- Dollar: ABŞ gəlirliliyi artanda dollar aktivləri cəlbedici olur və dollar adətən güclənir.
- Qızıl: yüksək real gəlirlilik qızıla təzyiq göstərir.
- Səhmlər: gəlirliliyin kəskin artması, xüsusən texnologiya şirkətlərinin səhmlərinə mənfi təsir edir.
Azərbaycanda da Maliyyə Nazirliyinin dövlət istiqrazları və şirkətlərin istiqrazları Bakı Fond Birjasında satılır.