Ticarət saatları Bakı vaxtı ilə
| Ticarət | Bazar ertəsi – cümə, demək olar ki, 24 saat |
|---|---|
| Gündəlik fasilə (əksər brokerlərdə) | 01:00–02:00 / 02:00–03:00 |
| Ən fəal vaxt: London + Nyu-York | 16:00–20:00 / 17:00–21:00 |
| London qızıl qiyməti (LBMA) | 13:30 və 18:00 / 14:30 və 19:00 |
İki saat göstərilibsə: birincisi yay, ikincisi qış vaxtıdır. Bakı saatı dəyişmir, ABŞ və Avropa isə yay vaxtına keçir.
Qızılla ticarət necə işləyir?
Onlayn ticarətdə qızıl XAU/USD aləti kimi alınıb-satılır. Fiziki qızıl almırsan — qiymət dəyişməsindən qazanmaq üçün mövqe açırsan: qiymətin qalxacağını gözləyirsənsə alış (long), düşəcəyini gözləyirsənsə satış (short). Yəni qızıl ucuzlaşanda da qazanmaq mümkündür — eyni zamanda itirmək də.
| Parametr | XAU/USD (əksər brokerlərdə) |
|---|---|
| 1 standart lot | 100 troy unsiya |
| Minimum mövqe | 0,01 lot = 1 unsiya |
| Qiymət 1 $ dəyişəndə | 1 lotda 100 $, 0,1 lotda 10 $, 0,01 lotda 1 $ |
| Spred | sakit saatlarda adətən 20–50 sent; xəbər zamanı bir neçə dəfə genişlənir |
| Leverec | brokerə və ölkəyə görə; Avropa İttifaqında fərdi müştərilər üçün qızılda ən çox 1:20 |
| Swap | mövqeni gecə saxlamağın faiz xərci və ya gəliri |
Risk nümunəsi. Hesabın 5000 $-dır və bir əqddə 1% (50 $) risk etmək istəyirsən. Stop-loss girişdən 10 $ aralıdadırsa, lot = 50 ÷ (10 × 100) = 0,05 lot. Bu hesablamanı yuxarıdakı treyder kalkulyatoru avtomatik edir.
Qızılda hansı yanaşmalar işlənir?
- Trend ticarəti. Qızıl aylarla davam edən güclü trendlər yaradır. Gündəlik qrafikdə hərəkətli ortalar və trend istiqaməti ilə işləmək ən sadə başlanğıcdır.
- Səviyyələr. Dairəvi rəqəmlər (məsələn, 4000, 4500) və keçmiş zirvə və diblər qızılda güclü dəstək və müqavimət rolunu oynayır.
- Xəbərlər. FED, CPI və NFP günlərində qızıl dəqiqələr ərzində 30–50 dollar hərəkət edə bilər. Yeni başlayanlar üçün bu anlarda mövqe açmamaq daha təhlükəsizdir.
- Korrelyasiyalar. Dollar indeksi və ABŞ istiqraz gəlirliliyi qalxanda qızıl adətən təzyiq altına düşür. Qiymət cədvəlində onları birlikdə izlə.
Qızıl treyderlərinin tipik səhvləri
- Lotu hiss üzrə seçmək. 1 lot qızılda 10 $-lıq adi hərəkət 1000 $ deməkdir. Lotu həmişə stop-lossdan hesabla.
- Stop-losssuz ticarət. Qızıl bir gündə onlarla dollar gedə bilər; stopsuz mövqe hesabı bir gündə silə bilər.
- Xəbər anında bazar əmri. Spred genişlənir, sürüşmə olur.
- Həftəsonu açıq mövqe. Bazar ertəsi qiymət boşluqla açıla bilər — stop-loss boşluqdan qorumur.
Qızılın qiyməti necə göstərilir?
Dünya bazarında qızıl troy unsiyası (31,1035 qram) ilə və ABŞ dolları ilə qiymətləndirilir. Qrafikdəki XAU/USD bir unsiya qızılın neçə dollar olduğunu göstərir. “XAU” qızılın beynəlxalq valyuta kodudur (latınca aurum) — qızıl bazarda valyuta kimi alınıb-satılır. Gündəlik həyatda isə qızıl qramla ölçülür; unsiya qiymətini qram qiymətinə çevirmək üçün yuxarıdakı kalkulyatordan istifadə et.
Qızılın əyarı
Təmiz qızıl çox yumşaqdır, ona görə zərgərlikdə başqa metallarla ərinti şəklində işlənir. Əyar (proba) ərintidə neçə promil təmiz qızıl olduğunu göstərir; beynəlxalq bazarda eyni şey karatla ifadə olunur (24 karat = təmiz qızıl).
| Əyar | Karat | Qızıl payı | Harada işlənir |
|---|---|---|---|
| 999 | 24K | 99,9% | Külçə və investisiya sikkələri |
| 916 | 22K | 91,6% | Hindistan və Yaxın Şərq zərgərliyi, bəzi investisiya sikkələri |
| 875 | 21K | 87,5% | Yaxın Şərq zərgərliyi |
| 750 | 18K | 75% | Avropa zərgərliyi, bahalı saatlar |
| 585 | 14K | 58,5% | Azərbaycan, Türkiyə, Rusiyada ən geniş yayılmış zərgərlik əyarı |
| 375 | 9K | 37,5% | Ucuz zərgərlik (məsələn, Böyük Britaniyada) |
Rəqəmlərlə qızıl
Qiymətə nə təsir edir?
- Faiz dərəcələri. Qızıl faiz və ya dividend gətirmir. Depozit və istiqrazların gəliri artanda qızıl saxlamağın “itirilən gəliri” böyüyür və qiymət təzyiq altına düşür. Ona görə FED qərarları qızıl üçün ən vacib xəbərlərdəndir. Xüsusən real faiz (faizdən inflyasiya çıxılmaqla) vacibdir: o, mənfi olanda qızıl adətən yaxşı nəticə göstərir.
- Dollar. Qızıl dollarla qiymətləndirildiyi üçün dollar güclənəndə başqa valyutalarda qızıl bahalaşır və tələb azalır. Qrafikdə “Dollar indeksi” düyməsi ilə müqayisə et — onlar çox vaxt əks istiqamətdə hərəkət edir.
- İnflyasiya. Pulun alıcılıq qabiliyyəti azalanda investorlar dəyəri qorumaq üçün qızıla üz tutur. Ətraflı: CPI (inflyasiya).
- Qorxu və böhranlar. Müharibə, bank böhranı, resessiya qorxusu zamanı qızıl “təhlükəsiz liman” kimi alınır.
- Mərkəzi bankların alışı. Çin, Polşa, Türkiyə, Hindistan və başqa ölkələrin mərkəzi bankları ehtiyatlarını dollardan qızıla doğru şaxələndirir.
- Fiziki tələb. Tələbin ən böyük hissəsi zərgərliyə düşür, əsasən Hindistan və Çində. Hindistanda toy mövsümü və Divali bayramı, Çində Yeni il ərəfəsində tələb artır.
Qızıl və gümüş
Qızıl/gümüş nisbəti bir unsiya qızılın neçə unsiya gümüşə bərabər olduğunu göstərir. Tarixən bu nisbət çox vaxt 50–80 arasında olub. Gümüşün yarıdan çoxu sənayedə (elektronika, günəş panelləri) işləndiyi üçün o, iqtisadi dövrlərə daha həssasdır və qızıldan daha dəyişkəndir. Qrafikdə “Gümüş” düyməsi ilə müqayisə et.
Qızıla necə investisiya etmək olar?
| Üsul | Üstünlüyü | Nəyə diqqət etməli |
|---|---|---|
| Külçə və sikkə | Fiziki mülkiyyət, vasitəçi yoxdur | Alış–satış fərqi, saxlama və təhlükəsizlik |
| Zərgərlik | Həm bəzək, həm dəyər | İşçilik haqqı qiymətə daxildir, satanda geri qaytarılmır |
| Qızıl ETF-ləri | Birjada səhm kimi alınır, likviddir | İllik idarəetmə haqqı; fiziki qızılı əldə saxlamırsan |
| Mədən şirkətlərinin səhmləri | Qızıl bahalaşanda mənfəət daha sürətlə arta bilər | Şirkətin öz riskləri: xərclər, idarəetmə, ölkə riski |
| Fyuçers və CFD (XAU/USD) | Həm yüksəlişdən, həm enişdən qazanmaq, kiçik məbləğlə başlamaq | Leverec riski, gecəlik swap haqqı — qısa müddətli ticarət üçündür |
Azərbaycan və qızıl
Azərbaycanda qızıl hasil olunur — əsasən Gədəbəy və Daşkəsəndəki (Çovdar) yataqlarda. Dövlət Neft Fondu da investisiya portfelinin bir hissəsini qızılda saxlayır, ona görə dünya qiyməti həm hasilatçıların gəlirinə, həm də ölkənin ehtiyatlarının dəyərinə təsir edir. Manat dollara qarşı sabit (1,70 ətrafında) saxlandığı üçün qızılın manatla qiyməti praktik olaraq dollarla qiymətini izləyir.
Qiymət tarixi: 1971–2025 1 unsiya, dollarla
- 1971$35Bretton-Vuds sisteminin sonu: dollar qızıldan ayrıldı
- 1980$850Yüksək inflyasiya, İran inqilabı, Əfqanıstan: tarixi rekord
- 1999$25220 ilin ən aşağı qiyməti: mərkəzi banklar qızıl satırdı
- 2008$1 000Maliyyə böhranı ərəfəsində ilk dəfə 1000 dollar
- 2011$1 921ABŞ-ın kredit reytinqi endirildi, avrozona borc böhranı
- 2015$1 050FED faiz artımına hazırlaşır: son beş ilin minimumu
- 2020$2 075Pandemiya və sıfır faizlər: yeni rekord
- 2024$2 790Mərkəzi bankların rekord alışları
- 2025$4 000Tarixdə ilk dəfə 4000 dollardan yuxarı
Qiymətlər təxminidir və həmin ilin əlamətdar səviyyəsini (zirvə və ya dib) göstərir. Şkala loqarifmikdir: bərabər məsafə bərabər faiz dəyişməsi deməkdir. Bugünkü qiymət yuxarıdakı qrafikdədir.
Tez-tez verilən suallar
Qızıl bu gün neçəyə satılır?
Dünya bazarında qızılın qiyməti hər an dəyişir. Səhifənin yuxarısındakı cədvəl 1 qramın canlı qiymətini 999, 916, 875, 750, 585 və 375 əyar üçün manatla və dollarla göstərir. Bu, xalis metalın dəyəridir: zərgərlik mağazası satanda işçilik əlavə edir, alanda isə adətən bu dəyərdən aşağı qiymət təklif edir.
1 qram 585 qızıl neçə manatdır?
Hesablama: 1 unsiyanın dollarla qiyməti ÷ 31,1035 × 0,585 × 1,70. Məsələn, unsiya 4000 dollar olanda 1 qram 585 əyar qızılın metal dəyəri təxminən 128 manatdır. Bugünkü dəqiq rəqəm yuxarıdakı cədvəldədir.
Qızılla ticarət necə edilir?
Onlayn brokerdə XAU/USD alətində mövqe açılır: qiymətin qalxacağını düşünürsənsə alış (long), düşəcəyini düşünürsənsə satış (short). Fiziki qızıl almırsan — qiymət fərqindən qazanır və ya itirirsən. Başlamazdan əvvəl demo hesabda məşq etmək və risk qaydalarını öyrənmək vacibdir.
Qızıl ticarəti üçün nə qədər pul lazımdır?
Minimum mövqe adətən 0,01 lotdur (1 unsiya). Unsiya 4000 dollar və leverec 1:20 olanda bu mövqe üçün təxminən 200 dollar marja lazımdır, qiymətin hər 1 dollar hərəkəti isə 1 dollar qazanc və ya itki deməkdir. Amma yalnız marjanı yox, stop-lossa qədər mümkün itkini hesabla — yuxarıdakı treyder kalkulyatoru bunu edir.
XAU/USD-də 1 lot nə qədərdir?
Əksər brokerlərdə 1 standart lot = 100 troy unsiya. Qiymət 1 dollar dəyişəndə 1 lotluq mövqenin nəticəsi 100 dollar, 0,1 lotda 10 dollar, 0,01 lotda 1 dollar dəyişir. Qızıl gündə 30–60 dollar hərəkət edə bilər.
Qızıl ticarəti üçün ən yaxşı vaxt nə vaxtdır?
Likvidlik və hərəkət ən çox London və Nyu-York sessiyalarının üst-üstə düşdüyü saatlarda olur: Bakı vaxtı ilə yayda 16:00–20:00, qışda 17:00–21:00. ABŞ-ın NFP, CPI və FED xəbərləri zamanı isə hərəkət çox kəskin olur və spred genişlənir.
585 və 750 əyar nə deməkdir?
Əyar ərintidəki təmiz qızılın mində bir payıdır: 585 əyar = 58,5% qızıl (14 karat), 750 = 75% (18 karat), 999 = 99,9% (24 karat, külçə).
Qızıl bahalaşacaq, yoxsa ucuzlaşacaq?
Bunu heç kim dəqiq bilmir və Investa fərdi investisiya məsləhəti vermir. Qiymətə təsir edən amilləri — faizləri, dolları, inflyasiyanı, mərkəzi bankların alışlarını — izləmək, hər mövqedə stop-loss qoymaq və yalnız itirə biləcəyin məbləğlə risk etmək vacibdir.