Hərəkətli orta (MA və EMA) nədir?

Hərəkətli orta (ingiliscə moving average, MA) — son N dövrün qiymətlərinin ortasını hər yeni şamda yenidən hesablayan xəttdir. Qısamüddətli “səs-küyü” hamarlayır və əsas trendi görünən edir.

Sadə hərəkətli orta (SMA)

Son N bağlanış qiymətinin adi ədədi ortasıdır; bütün qiymətlər eyni çəkidədir.

5 günlük SMA: bağlanışlar 10, 11, 12, 13, 14 → (10+11+12+13+14) ÷ 5 = 12. Sabah yeni qiymət gələndə ən köhnəsi (10) çıxır, yenisi daxil olur.

Çatışmazlığı: SMA qiymətdən təxminən pəncərənin yarısı qədər gecikir və tək bir kəskin qiymət onu nəzərəçarpacaq dərəcədə tərpədə bilər.

Eksponensial hərəkətli orta (EMA)

EMA-da yeni qiymətlərin çəkisi daha böyükdür, köhnələrinki isə eksponensial olaraq azalır, amma heç vaxt tam sıfıra enmir. Nəticədə EMA qiymət dəyişikliyinə SMA-dan daha tez reaksiya verir. Çəki əmsalı adətən α = 2 ÷ (N + 1) kimi götürülür: 9 dövrlük EMA üçün α = 0,2.

Çəkili hərəkətli orta (WMA)

Çəkilər ədədi silsilə ilə azalır: N günlük WMA-da ən son günün çəkisi N, ondan əvvəlkinin N−1, … ən köhnəsinin 1-dir.

Treydinqdə necə işlədilir?

• Trendin istiqaməti. Qiymət ortadan yuxarıdadırsa və orta qalxırsa — yüksəliş trendi.
• Dinamik dəstək/müqavimət. Trenddə qiymət tez-tez ortaya qayıdıb oradan davam edir.
• Kəsişmələr. Qısa orta uzun ortanı aşağıdan yuxarı kəsəndə yüksəliş, yuxarıdan aşağı kəsəndə eniş siqnalı kimi izlənir. Gündəlik qrafikdə 50 və 200 günlük ortaların kəsişməsi xüsusilə populyardır.
• Digər indikatorların əsası. MACD iki EMA-dan, Bollincer zolaqları isə SMA-dan qurulur.

Hərəkətli orta keçmiş qiymətlərdən hesablanır, yəni həmişə gecikir. Yan (flet) bazarda kəsişmələr bir-birinin ardınca yalançı siqnal verir.