İstehlak qiymətləri indeksi (CPI)

CPI (Consumer Price Index — istehlak qiymətləri indeksi) şəhər əhalisinin aldığı mal və xidmətlər “səbətinin” qiymətinin necə dəyişdiyini ölçür. Səbətə ərzaq, yanacaq, mənzil kirayəsi, geyim, nəqliyyat, tibbi xidmət və s. daxildir. CPI-nin illik artımı gündəlik dildə inflyasiya dediyimiz rəqəmdir.

Nə vaxt və saat neçədə?

• Ayda bir dəfə, adətən ayın ortalarında, keçən ayın rəqəmləri ilə. Tarixlər BLS-in saytında il əvvəlcədən elan olunur.
• Nyu-York vaxtı ilə 08:30, yəni Bakı vaxtı ilə 16:30 (yay) və ya 17:30 (qış).

Hansı rəqəmlərə baxmalı?

• Əsas CPI (headline) — bütün səbət. Aylıq (keçən aya nisbətən) və illik (keçən ilin eyni ayına nisbətən) dəyişmə kimi dərc olunur.
• Core CPI — ərzaq və enerji çıxılmaqla. Bu iki qrupun qiyməti çox tərəddüd edir, ona görə FED və bazar əsl inflyasiya meylini core rəqəmdə axtarır. Çox vaxt bazarı ən çox tərpədən məhz budur.
• Aylıq rəqəmlərdə 0,1 faiz bəndlik fərq də bazar üçün böyük xəbərdir.

Qeyd: FED-in 2% hədəfi rəsmi olaraq başqa göstəriciyə — PCE qiymət indeksinə aiddir, amma CPI ondan iki həftəyə qədər tez çıxdığı üçün bazar CPI-yə daha güclü reaksiya verir.

Bazara təsiri

Proqnozdan yüksək inflyasiya FED-in faizi qaldıra və ya uzun müddət yüksək saxlaya biləcəyi deməkdir — adətən dollar güclənir, səhm indeksləri və qızıl düşür. Aşağı inflyasiya faiz endirimi gözləntisini artırır və əks təsir göstərir.

Nümunə: 2022-ci ilin iyununda ABŞ-da illik inflyasiya 9,1% oldu — 1981-ci ildən bəri ən yüksək rəqəm. Bu dövrdə hər CPI hesabatı bazarın ən vacib günü idi və FED faizi rekord sürətlə qaldırırdı.

CPI günü treyder üçün qaydalar

• İnflyasiya mövzusu gündəmdə olanda CPI hətta NFP-dən güclü hərəkət yarada bilər — əhəmiyyəti həmişə eyni deyil.
• Headline və core rəqəm əks istiqamətdə sürprizə malik ola bilər. Bazar adətən core rəqəmə üstünlük verir.
• Xəbərdən əvvəl yeni mövqe açma, açıq mövqelərdə stop-lossu yoxla.