Qısa tarix
- 1992 — müstəqillikdən sonra manat sovet rublunu əvəz edərək milli valyuta kimi dövriyyəyə buraxıldı.
- 2006, 1 yanvar — denominasiya: 5000 köhnə manat 1 yeni manata bərabər oldu. Yeni əskinasların dizaynını avro əskinaslarının müəllifi Robert Kalina hazırlayıb.
- 2015 — neftin kəskin ucuzlaşmasından sonra manat iki dəfə devalvasiya olundu: fevralda dollara qarşı 0,78-dən 1,05-ə, dekabrda üzən məzənnəyə keçiddən sonra isə 1,50-dən yuxarı.
- 2017-ci ildən — Mərkəzi Bank məzənnəni dollara qarşı 1,70 ətrafında sabit saxlayır.
- ₼ — manatın işarəsi; 2014-cü ildə Unicode standartına əlavə olunub, ona görə bu gün kompüter və telefonlarda yazmaq olur.
Məzənnə necə müəyyən olunur?
Mərkəzi Bank hər iş günü rəsmi məzənnələri elan edir. Manatın dollara qarşı kursu faktiki olaraq sabit saxlanılır, digər valyutalara qarşı kurs isə həmin valyutaların dollara qarşı dünya bazarındakı məzənnəsindən hesablanır. Məsələn, EUR/AZN təxminən EUR/USD × 1,70-dir. Qrafikdə USD/AZN-in düz xəttini EUR/AZN-in dalğalı xətti ilə müqayisə et.
Manata nə təsir edir?
- Neft qiyməti. Neft və qaz ixracın əsas hissəsidir və ölkəyə valyuta axınını müəyyən edir. Neft bahalaşanda valyuta daxilolmaları artır, ucuzlaşanda manata təzyiq yaranır — 2015-də olduğu kimi. Ətraflı: Neft, OPEC+.
- Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) və Mərkəzi Bankın ehtiyatları — məzənnəni sabit saxlamaq üçün istifadə olunan “yastıq”.
- Valyuta hərracları. Mərkəzi Bank hərraclar vasitəsilə bazarda valyuta tələbini qarşılayır.
Forex treyderi üçün qeyd
Manat sərbəst üzmədiyi və beynəlxalq bazarda likvidliyi az olduğu üçün brokerlərin çoxu AZN cütləri təklif etmir. Amma manatın dollara bağlı olması Azərbaycandan treyd edənlər üçün vacib nəticə verir: hesabın dollarla olsa, manatla ölçülən nəticən də praktik olaraq eyni olur.
Mənbələr
Mətn rəsmi qurumların saytlarındakı və Vikipediyadakı faktlar əsasında Investa tərəfindən öz sözlərimizlə hazırlanıb. Məzənnələr dəyişir — qrafikə bax.