Faiz dərəcəsi
Mərkəzi bankın müəyyən etdiyi əsas dərəcə; valyutanın dəyərinə ən güclü təsir edən amillərdən biri.
Faiz dərəcəsi (əsas və ya uçot dərəcəsi) — mərkəzi bankın iqtisadiyyatdakı kreditin qiymətini idarə etmək üçün təyin etdiyi dərəcə. Valyuta kursuna təsir edən ən güclü amillərdən biridir.
Kim təyin edir?
- ABŞ — Federal Ehtiyat Sistemi (FED)
- Avrozona — Avropa Mərkəzi Bankı (ECB)
- Böyük Britaniya — İngiltərə Bankı (BoE)
- Yaponiya — Yaponiya Bankı (BoJ)
- Azərbaycan — Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı (uçot dərəcəsi)
Valyutaya necə təsir edir?
- Dərəcə qalxır → həmin valyutada saxlanılan pul daha çox gəlir gətirir → kapital axını → valyuta adətən güclənir.
- Dərəcə düşür → valyuta adətən zəifləyir.
Yenə də əsas rolu gözlənti oynayır. Bazar artımı qabaqcadan qiymətə daxil edibsə, qərar günü valyuta hətta zəifləyə bilər. Mərkəzi bankın gələcək addımlar barədə verdiyi siqnal çox vaxt qərarın özündən vacibdir.
Mərkəzi bank niyə dərəcəni dəyişir?
Əsas məqsəd — qiymət sabitliyi. İnflyasiya hədəfdən yüksəkdirsə, dərəcə qaldırılır (kredit bahalaşır, tələb azalır). İqtisadiyyat zəifdirsə və inflyasiya aşağıdırsa, dərəcə endirilir.
Faiz fərqi gecəlik svopa da təsir edir: yüksək faizli valyutanı alıb aşağı faizlini satan mövqe gecəyə saxlananda adətən faiz qazanır (“carry trade”).
Mövzu haqqında ətraflı məqaləFundamental analiz nədir?6 dəqiqə oxunuş →